بیمه های اتکایی

بیمه های اتکایی

از اصول اولیه و مهم بیمه در کلیه رشته‌‌ها این است که ریسک بیمه شده تا جایی که ممکن است در سطح وسیعی پخش شود. پوشش اتکایی بیمه اتکایی به مفهوم توزیع جهانی ریسک است. این بیمه امکان پاسخگویی به خسارت هایی که در طول زمان اعتبار قرارداد به وقوع‌‌‌می ­پیوندد، را برای شرکت بیمه واگذارنده به وجود‌‌‌ می‌آورد؛

تا شرکت بیمه بتواند ریسک‌های یکسان را برای سهام خود جمع آوری کند، ولی اگر مجموع این ریسک‌‌ها مازاد بر ظرفیت نگهداری تشخیص داده شود، وجود قرارداد اتکایی کمک می­کند تا این شرکت تعادل مالی خود را حفظ کند؛ و به او اجازه‌‌‌می ­دهد تا سرویس بهتری به مشتریان خود ارائه کند، و خسارت‌های وارد شده را به موقع پرداخت نماید. بیمه‌گر اتکایی، بیمه‌گر واگذارنده را در مقابل زیان­های سنگین مالی که ممکن است با وقوع خسارت‌های بزرگ یا تعداد زیادی خسارت در ابعاد کوچک و متوسط که در یک زمان محدود وارد شوند، حمایت‌‌‌می کند. در حقیقت بیمه اتکایی عبارتست از:

«بیمه ی ریسکی که بیمه‌گر واگذارنده آن را بیمه کرده است.»

البته لازم است اشاره شود که از نظر حقوقی ارتباطی بین قرارداد بیمه ریسکی که بیمه گذار و بیمه‌گر منعقد‌‌‌می کنند با قرارداد بیمه ای که بیمه‌گر واگذارنده و بیمه‌گر اتکایی‌‌‌می بندند وجود ندارد و در واقع دو قرارداد جداگانه محسوب‌‌‌می شود.

به طور کلی قراردادهای اتکايی با قراردادهای ساير رشته‌‌های بيمه متفاوت است. طبق قوانین اکثر کشورها، شرکت­‌های «بیمه مستقیم» مجبور به عقد قرارداد‌های بیمه اتکایی هستند تا منافع مشتریان محفوظ بماند.

مهمترین دلایل خريد پوشش اتكایی

  • بالا بودن میزان سرمايه بيمه‌ نامه
  • بالا بودن میزان خطرات بيمه نامه (احتمال وقوع خسارت)
  • سابقه بد خسارتی (تعدد/ شدت وقوع خسارت) – (اتومبيل/ هواپيما)
  • افزايش ظرفيت بيمه ‌نامه نويسی برای صدور بیمه ‌نامه بیشتر
  • حصول اطمينان خاطر برای صدور هرچه بیشتر بيمه‌ نامه‌ با سرمايه‌های بالاتر
  • پراكنده كردن خطرات تأمين پوشش فاجعه

فواید بیمه اتکایی

  • پراکنده کردن میزان تعهدات در مقابل خطرات
  • افزایش توان شرکت‌های بیمه در گسترش فعالیت خود
  • توانایی پذیرش پوشش دادن انواع خطرات و معامله در حجم‌‌های مختلف مالی
  • ثبات عمل در امر پذیرش خطرات
  • امکان ارائه ی خدمات متنوع‌تر
  • امکان سرمایه‌گذاری بیشتر در فعالیت‌‌های بیمه‌ ای
  • افزایش ظرفیت پذیرش ریسک و صدور بیمه نامه
  • تنوع و بهبود سرمایه ریسک
  • پوشش حوادث فاجعه آمیز
  • ابزاری برای مدیریت ریسک
  • انتقال و کسب تخصص در صنعت بیمه

 

مهم‌ترین جنبه‌های حقوقی بيمه اتكایی

  • استقلال قرارداد بيمه مستقيم از قرارداد بيمه اتكايی
  • محدوديت تعهدات ‌بيمه‌گر اتكایی، نسبت به بيمه گر مستقيم
  • عدم مراجعه بيمه گذار به بيمه گر اتكايی
  • شرط Cut Through در صورت عدم توانايی مالی بيمه‌ گر مستقيم

 

بیمه اتکایی از جنبه‌های اقتصادی، فنی و بین ‌المللی دارای اهمیت‌‌‌ می‌باشد:

  • اقتصادی: بیمه‌ اتکایی ابزاری در راستای توسعه بیمه و پذیرش تعهدات سنگین توسط بیمه‌گر اولیه می‌باشد و از شرکت‌‌های بیمه تازه تأسیس حمایت می‌نماید.
  • فنیمیزان سهم بیمه‌گر اولیه از یک ریسک (معمولاً ریسک‌های بزرگ) را با میزان توان نگهداری از آن ریسک از لحاظ فنی و مالی تعیین می‌کنند، و مازاد بر آن را به شرکت‌‌های بیمه اتکایی و یا شرکت‌‌های بیمه که توانایی مطابقت بین شرایط قراردادهای مختلف را دارند، واگذار می‌نمایند.
  • بین ‌المللی: بیمه‌ اتکایی باعث ایجاد مبادلات پولی بین کشورها و ایجاد درآمد ارزی و افزایش سرمایه گذاری می‌گردد.

انواع بیمه اتکایی

  • بیمه‌ی اتکایی اختیاری
  • بیمه اتکایی اجباری یا قراردادی
  • قرارداد اتکایی نسبی
  • قرارداد اتكايی غيرنسبی یا مازاد خسارت

بيمه اتکایى اختيارى

اين نوع بیمه نامه اتکایی از قديمی‌ترين اشکال قرارداد اتکایى است که هنوز در تمام رشته‌‌‌ها به ‌ويژه در شرایط زير متداول است:

  • زمانى‌که ظرفيت قراردادهاى اتوماتيک تکميل شده است.
  • ريسک از قراردادهاى اتکایى اجبارى استثناء شده باشد.
  • ‌بيمه‌گر اتکایى ترجيح دهد که ريسک‌های سنگين و بزرگ را جزو قراردادهاى اتکایى موجود به ‌حساب نياورد.
  • ‌بيمه‌گر در بعضى رشته‌‌‌ها که تعداد بيمه‌ نامه‌‌‌ها اندک است، ترجيحاً پوشش اتوماتيک تهيه نمى‌کند.

در بيمه اتکایى اختياری، به صورت موردی و برحسب نیاز تصميم‌ گيرى مى‌شود و اقدام به واگذاری اختیاری می‌نمایند؛ به همين دليل اين نوع اتکایى براى ‌بيمه‌گر واگذارنده پر هزينه است. ‌بيمه‌گر واگذارنده بايد اطلاعات کافى از ريسک‌ پيشنهادى خود را به ‌بيمه‌گر اتکایى ارائه کند تا وی با آگاهى کامل از شرایط، ريسک را قبول يا رد نماید. این واگذاری در رشته‌‌های انرژی و کشتی، هواپیما و حمل کالا به صورت کلی و بقیه رشته‌‌‌ها برحسب درخواست انجام می‌گیرد.

 مزيت‌‌های بيمه اتکایى اختيارى

از ديد ‌بيمه‌گر اتکایی، قراردادهاى اختيارى مزيت‌هایى به ‌شرح زير دارند:

  • حق انتخاب ريسک و امکان بررسى و قبول پيشنهادهایی که با خط ‌‌مشى و تخصص بیمه‌گر سازگارتر و مطلوب‌تر باشد، و رد کردن بقيه پیشنهادها.
  • امکان بهبود شرايط مورد ريسک به‌ منظور کاهش احتمال وقوع خسارت‌‌ها از راه انتقال تجربيات به دست آمده؛ ‌بيمه‌گر واگذارنده مى‌تواند از شرکت اتکایی درخواست کند که در زمينه اقدام‌های نامطلوب به او هشدار دهد.
  • امکان دريافت حق بيمه متناسب با ريسک بيمه ‌شده.
  • امکان محاسبه ميزان دقيق تعهد در هر ريسک و جلوگيرى از تجمع خطر.
  • اطلاع از نحوه انتخاب و صدور بيمه‌ نامه شرکت واگذارنده.
  • امکان افزايش ظرفيت صدور شرکت واگذارنده بدون ايجاد تغيير در قراردادهاى اتوماتيک که قبلاً منعقد شده.
  • یافتن بازارى براى واگذارى ريسک‌هایى که قبلاً تصور‌‌‌می شد مطلوب بازارهاى اتکایى نيستند.

معايب بيمه اتکایى اختياری

بيمه اتکایى اختيارى معايبى هم دارد که به‌دليل آنها ‌بيمه‌گر واگذارنده تا حد امکان سعى مى‌کند واگذارى خود را در اين زمينه به ‌حداقل ممکن کاهش دهد:

  • تأخير در صدور بيمه‌ نامه (به ‌دليل يافتن بازار اتکایی) که ‌بيمه‌گر و بيمه‌گذار را دچار مشکل مى‌کند.
  • هزينه‌‌های ادارى زياد
  • کاهش اختيار و آزادى عمل ‌بيمه‌گر واگذارنده. ‌بيمه‌گر اتکایى شرطى در قرارداد در نظر‌‌‌می گیرد که مطابق آن ميزان و نحوه پرداخت خسارت بايد با مشارکت و موافقت او باشد.
  • هرگونه تغييرى در بيمه‌ نامه بايد با اطلاع و موافقت ‌بيمه‌گر اتکایى صورت پذيرد.
  • ایجاد تنش و شرایط رقابتی ناسالم در صورت واگذاری اتکایی اختیاری به شرکت رقیب.
  • مواجه شدن با مشکل تفسيرهاى متفاوت، درمورد مفاهيم به‌کار رفته در قراردادها در بعضى رشته‌‌‌ها مانند حمل و نقل دريایی.
  • افزايش هزينه‌‌های ‌بيمه‌گر واگذارنده به‌ دليل مشکلات ناشى از پيداکردن بازار و گذر زمان در برخى موارد.

    فسخ قرارداد اتکایی

    فسخ قرارداد اتکایی به دلایل مختلفی مانند موارد زیر صورت می‌گیرد:

    • نتیجه قرارداد و میزان خسارت وارده
    • نبود سود دهی و ورشکستگی
    • تصویب قوانین نظارتی جدید از قبیل وضع قوانین نظارت و کنترل ارز که پرداخت و خروج هرگونه ارزی را برای حق بیمه اتکایی و تسویه ‌حساب ‌ها غیر ممکن می سازد.
    • تمایل یکی از طرفین قرارداد بیمه اتکایی و یا هر دو طرف برای فسخ قرارداد

    در موارد زیر قرارداد بیمه اتکایی از سوی طرفین می‌تواند فسخ فوری شود:

    • درصورتی که تغییری در مالکیت، وضعیت مالی و یا مدیریت هر یک از طرفین رخ دهد.
    • درصورتی‌که تغییر در قانون و مقررات و یا شرایط موجب شود که هر یک از طرفین قرارداد نتوانند به تعهدات خود عمل کنند.
    • در صورتی که شروع جنگ بر تعهدات هر یک از طرفین اثر بگذارد.

    انتظارات شرکت بیمه مستقیم از بیمه گر اتکایی:

    • کنترل و مدیریت ریسک های بزرگ در جهت افزایش توانایی شرکت در این زمینه.
    • ایجاد ثبات در نتایج عملیات فنی واگذارنده.
    • حمایت از مؤسسه واگذارنده در مقابل خسارت های کلی یا خسارت های سنگین که افزون بر توان مالی شرکت است.
    • توزیع جغرافیایی ریسک های بیمه شده در مقابل خطرهای فاجعه آمیز به مطلوب ترین حالت ممکن.
    • راهی برای ورود و خروج از بازارهای بین المللی داشته باشد.
    • دریافت کمک و تسهیلات فنی و اداری برای بهبود روش‌ها و سیستم‌ها نظیر کامپیوتر و مشکلات خاص فنی و مدیریتی.

    در نتیجه برنامه یاد شده، ظرفیت صدور شرکت‌های بیمه و کل بازار بیمه ملی افزایش می­‌یابد. البته این‌که بیمه اتکایی تنها راه‌حل افزایش ظرفیت صدور شرکت‌های بیمه و کل بازار نیست، غیر قابل انکار است. اما از طریق افزایش ذخایر و توانایی های فنی شرکت بیمه می‌توان ظرفیت صدور را بالا برد.

نوشته های تازه

مقالات ویژه اعضا

error: Content is protected !!